ضرورت توسعه ابزارهای نوین در صنعت بیمه برای هم‌افزایی با بازارهای مالی

حمید یاری، معاون نظارت بر بورس‌های سازمان بورس و اوراق بهادار، در دومین روز رویداد فینشورتک، رویداد مشترک بانک و بیمه، با اشاره به تجربیات خود در حوزه بیمه و بازارهای مالی، گفت: خداوند بزرگ را شاکرم که فرصتی فراهم شد تا در جمع دوستان بانک نوروز سخنانی را مطرح کنم. به یاد می‌آورم که در سال ۸۷، در گفتگویی با دکتر محمدی، که در حال گذران تحصیلات خود در مقطع دکترا در رشته مالی بودم، در مورد انتخاب بازار مالی مناسب در شرایط کشور بحث کردیم. یکی از نکات مهمی که در آن گفت‌وگو مورد اشاره قرار گرفت، موضوع بیمه بود.

یاری ادامه داد: دکتر محمدی اشاره کردند که بازارهای مالی ما، به ویژه بازار بورس و بازار بانک، به یک درجه از بلوغ رسیده‌اند، اما در بازار بیمه چنین وضعیتی مشاهده نمی‌شود. در بازار بیمه، اوراق و ابزارهای خاصی که بتواند زمینه‌ساز رشد این صنعت باشد، وجود ندارد. این موضوع باعث شد که من به عنوان پژوهشگر در حوزه بیمه وارد شوم و به بررسی ابزارها و شرایط کلی بپردازم.

وی افزود: در بررسی‌های خود، چند نکته مهم را که از همان زمان وجود داشت و به مواردی ایجاد انگیزه در این فرآیند تبدیل می‌شد، شناسایی کردم. یکی از نکته‌های اصلی، وضعیت بیمه عمر در کشور بود. در آن زمان، ما ضریب نفوذ پایینی را در حوزه بیمه عمر داشتیم و این موضوع نیاز به بررسی شرایط و فرآیندهای موجود داشت. یکی از مشکلات بزرگ که در مطالعاتم با آن روبرو شدم، این بود که ما می‌خواستیم افراد را قانع کنیم تا در کشوری با نرخ تورم بالا، که سال‌هاست با این وضعیت فراروی خود مواجه است، پول‌های خود را وارد کنند. با وجود این، وقتی که وعده‌هایی داده می‌شود که مثلاً پس از ۳۰ سال عدد خاصی به آنها پرداخت می‌شود، این رقم برای بسیاری از آنها قابل درک و پذیرش نیست.

معاون نظارت بر بورس‌های سازمان بورس و اوراق بهادار با اشاره به لزوم الگوبرداری از تجارب جهانی، گفت: این امر مرا بر آن داشت تا نگاهی به تجارب جهانی و فرآیندها و ابزارهایی که در کشورهای دیگر وجود دارد بیندازم. به یاد دارم که در آن زمان، به بررسی ابزارهای خاصی در حوزه بیمه پرداختم و متوجه شدم که بیمه به تنهایی، بر اساس توانمندی‌های خود، شاید نتواند آن فرآیند رشدی را داشته باشد که انتظار می‌رود. لذا، نیاز است که به بازارهای دیگر، از جمله بازار بانک و بورس، متصل شود.

یاری در ادامه به تجربه همکاری بانک و بیمه اشاره کرد و گفت: در آن زمان، بانک‌های خصوصی، فضایی ایجاد کرده بودند که بتوانند از امکانات شعب بیشتری بهره‌برداری کنند. وقتی به بانک وارد می‌شدیم، به وضوح می‌دیدیم که برخی افراد در آنجا بیمه می‌فروشند. اما در ادامه، این موضوع به دردسرهای خاصی منجر شد؛ زیرا این افراد باید کارمندان یک شرکت بیمه نیز باشند. نتیجه این وضعیت، عدم رضایت بسیاری از مدیران بانک‌ها و فضای مدیریتی سختی بود؛ به گونه‌ای که بیشترین خلاقیتی که به خرج داده بودند، قرار دادن یک صندلی برای فروش بیمه در شعب بود.

وی با اشاره به ابزاری که به عنوان تز پژوهشی خود انتخاب کرده بود، گفت: ابزاری که به عنوان تز پژوهشی انتخاب کردم، موضوع اکوئیتی لینک لایف اینشورنس بود. این شیوه به نوعی به بیمه‌های عمر متصل می‌شود و به گونه‌ای طراحی شده است که به جای وابستگی به شرایط نرخ ریالی و تورمی کشور، به یک شاخص جهانی مرتبط می‌شود. به این ترتیب، بیمه‌نامه‌های عمر می‌توانند بر اساس این شاخص‌ها قیمت‌گذاری شوند. خدا را شکر می‌کنم که پس از دفاع از این تز در سال ۹۴، چندین شرکت بیمه به این مدل پیوسته‌اند و اقدام به اجرای آن کرده‌اند که این خود مایه مباهات است.

یاری با اشاره به تحولات مثبت اخیر، افزود: در این مدت، تحولات مثبتی نیز رخ داده‌است، با این حال اکثر فینتک‌ها هنوز بیشتر بر بخش پرداخت متمرکز هستند، و باید تلاش کنیم تا این فضای توسعه را گسترش دهیم و به بازار بیمه نیز بسط دهیم. با توجه به ظرفیت‌های موجود، باید بتوانیم ابزارهای جدیدی را به بازار بیمه معرفی کنیم و به ایجاد هم‌افزایی (Synergy) بین بازارهای مالی بپردازیم؛ به طوری که شرکت‌های بیمه بتوانند به توسعه و پیشرفت صنعت بیمه کمک کنند.

وی تأکید کرد: در حال حاضر، ابزارهای جذاب بسیاری در بازار بورس وجود دارد، اما این ابزارها غالباً مختص به خود بازار بورس هستند. نیاز داریم که نوآوری‌ها و ابزارهای جدید را به دنیای بیمه وارد کنیم و به بازاری‌های مالی تعمیم دهیم. این امر به ویژه در زمینه بورس و بانکداری کاربردی خواهد بود. در حال حاضر، طرح‌هایی مبتنی بر سند باکس‌ها وجود دارد که می‌تواند زمینه‌ساز ورود ابزارهای جدید به بازار شود. خوشبختانه، بیمه مرکزی نیز این موقعیت را فراهم کرده است که بیمه‌های نوین طراحی شوند و به طور انحصاری به مدت چند سال در اختیار طراحان قرار گیرد تا از آن حمایت شود.

یاری هشدار داد: اگر شرکت‌های بیمه بخواهند در این بازار که دارای پتانسیل‌های زیادی است، سهمی کسب کنند، نمی‌توانند تنها با نرخ شکنی به این هدف برسند. آنچه که باید انجام دهند، معرفی ابزارهای جدید و ورود به بازارهای جدید است تا بتوانند به روند توسعه و نوآوری بپردازند. در غیر این صورت، اگر بخواهند فقط در پی رقابت تخریبی با یکدیگر باشند و از یکدیگر مشتری بگیرند، در نهایت همه ضرر خواهند کرد. چرا که نرخ‌های بیمه‌ای که بر اساس معادله‌های محاسباتی اکتوری محاسبه می‌شوند، با توجه به شرایط اقتصادی همواره دارای ضریب خسارت بالایی خواهند بود.

وی گفت: به عنوان عضو هیئت مدیره سازمان، این قول را به دوستان می‌دهم که از هر ابزاری که می‌تواند در این فرآیند مؤثر باشد، حمایت کنیم. همچنین تلاش خواهیم کرد تا فضایی مثبت برای فعالیت‌های مالی و ارتقای صنعت بیمه فراهم آوریم. امیدوارم با ایجاد هم‌افزایی بین بورس، بیمه و بانک، بتوانیم ابزارهایی را ارائه کنیم که برای مردم جذاب و کاربردی باشد. به خصوص که مردم در شرایط کنونی بسیار آگاه‌تر از گذشته شده‌اند و می‌دانند که باید به مدیریت درآمد و ثروت خود توجه کنند، زیرا در غیر این صورت ممکن است ثروت خود را از دست بدهند.

یاری در پایان تأکید کرد: ضروری است که به اپلیکیشن‌ها و فناوری‌های نوین توجه بیشتری داشته باشیم و تنها به ابزارهای سنتی بسنده نکنیم. امیدوارم با اتخاذ رویکردهای نوین و وجود ابزارهای جدید، شرایط بهتری برای فعالان بازارهای مختلف، به ویژه بازارهای مالی، فراهم گردد.

منبع:مهر