در شرایطی که بازار ارز و طلا طی هفتههای اخیر دوباره به یکی از ملتهبترین مقاطع خود رسیده و افزایش پیدرپی قیمتها فشار مضاعفی بر معیشت خانوارها وارد کرده است، نگاهها بیش از هر زمان دیگری به تصمیمات اقتصادی دولت و عملکرد بانک مرکزی دوخته شده است.
جهش نرخ ارز، که حالا آثار آن بهصورت موجی از گرانی در بازار کالاها و خدمات نمایان شده، تنها یک نوسان مقطعی یا نتیجه هیجانات روانی بازار نیست؛ بلکه برآیند مجموعهای از تصمیمات انباشته، هزینههای ارزی پیشبینینشده و تعلل در مداخله مؤثر سیاستگذار است که خود را در ماههای پایانی سال بهوضوح نشان داده است.
در این میان، ناترازی مزمن انرژی که سالهاست بهعنوان یکی از چالشهای ساختاری اقتصاد کشور مطرح میشود، بار دیگر به عاملی پرهزینه برای منابع ارزی تبدیل شده است؛ ناترازیای که اینبار نه فقط تولید و صنعت، بلکه تراز ارزی کشور را نیز تحت فشار قرار داده و دولت را ناگزیر به تصمیمات فوری و پرخرج در حوزه تأمین انرژی کرده است. تصمیماتی که هرچند از منظر مدیریتی اجتنابناپذیر به نظر میرسید، اما بهدلیل پیشبینی نشدن در بودجه و نبود برنامهریزی ارزی متناسب، آثار خود را بهصورت مستقیم در بازار ارز و انتظارات تورمی برجای گذاشته است.
همزمان، تحولات منطقهای و هزینههای تحمیلشده بر کشور نیز بر پیچیدگی شرایط افزوده است؛ هزینههایی که اگرچه ممکن است بهطور رسمی در جداول بودجهای دیده نشوند، اما در عمل بر تخصیص منابع، اولویتبندی مصارف ارزی و رفتار بازار تأثیرگذار بودهاند. مجموعه این عوامل، در کنار ضعف نظارت بر بازار و تأخیر در رساندن بهموقع کالاها به دست مصرفکننده، موجب شده است که التهاب بازار ارز نهتنها فروکش نکند، بلکه به سایر بازارها نیز تسری یابد.
در چنین فضایی، وعدههای دولت و بانک مرکزی درباره «مداخله مؤثر» در بازار ارز بار دیگر به محور بحثهای اقتصادی تبدیل شده است؛ وعدههایی که تجربه نشان داده در صورت اجرای بهموقع و هماهنگ میتواند نقش تعیینکنندهای در مهار نوسانات داشته باشد و در صورت تعلل یا اجرای ناقص، صرفاً به افزایش بیاعتمادی و تشدید انتظارات تورمی منجر خواهد شد. از این رو، بررسی واقعبینانه دلایل نوسانات اخیر و ارزیابی میزان اثرگذاری سیاستهای اعلامشده، بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا کرده است.
در همین راستا، حسنعلی اخلاقی امیری نماینده مردم مشهد در مجلس شورای اسلامی، در گفتوگو با خبرنگار تسنیم، با نگاهی انتقادی به جهش اخیر قیمت ارز و طلا، از فشار ناترازی انرژی بر منابع ارزی کشور، هزینههای پیشبینینشده ماههای پایانی سال و لزوم مداخله هدفمند و قاطع بانک مرکزی سخن گفته است؛ اظهاراتی که میتواند تصویری روشنتر از پشتپرده نوسانات اخیر و چشمانداز پیشروی بازار ارز ارائه دهد.
حسنعلی اخلاقی امیری، نماینده مردم مشهد در مجلس شورای اسلامی،با اشاره به جهش اخیر قیمت ارز و طلا، بخشی از این نوسانات را ناشی از تحمیل هزینههای پیشبینینشده ارزی در ماههای پایانی سال دانست و تأکید کرد: این عوامل فشار مضاعفی بر منابع ارزی کشور وارد کرده است.
این نماینده مردم در خانه ملت با بیان اینکه در مقطع پایانی سال جاری هزینههای ارزی مازادی بر بودجه تحمیل شد، گفت: در اواخر سال میلادی و در شرایط فعلی، برخی تصمیمات مدیریتی بهدلیل ناترازی انرژی اتخاذ شد که در زمان تدوین بودجه پیشبینی نشده بود. از جمله این موارد، واردات پنلهای خورشیدی برای جبران بخشی از کمبود انرژی بود که حدود یکونیم میلیارد دلار منابع ارزی کشور را به خود اختصاص داد.
وی افزود: ناترازی انرژی در نیمه نخست سال، دولت را ناگزیر به اتخاذ تصمیمات فوری در حوزه تأمین انرژی کرد که اگرچه ضروری بود، اما تبعات ارزی آن در فصل پایانی سال خود را نشان داد و بر بازار ارز اثرگذار شد. این نماینده مجلس با اشاره به هزینههای غیرمستقیم تحولات منطقهای نیز تصریح کرد: نباید از هزینههایی که بهواسطه جنگ 12 روزه با رژیم صهیونیستی به کشور تحمیل شد غافل شویم. هرچند این هزینهها مستقیماً در بودجه دیده نشد، اما آثار آن بر اقتصاد کلان و بازار ارز قابل انکار نیست.
اخلاقی امیری در ادامه با تأکید بر تأمین کالاهای اساسی گفت: در حال حاضر در حوزه تأمین ارز کالاهای اساسی هیچگونه محدودیتی وجود ندارد و مردم نباید نگرانی از این بابت داشته باشند. ذخایر ارزی و برنامهریزیهای انجامشده، امکان تأمین پایدار کالاهای اساسی را فراهم کرده است.
وی با انتقاد از ضعف نظارت در برخی مقاطع زمانی اظهار کرد: متأسفانه در مقاطعی، عدم نظارت کافی بر بازار و کوتاهی در انتقال بهموقع کالاها به بازار مصرف، موجب افزایش قیمت برخی کالاها و تشدید نوسانات ارزی شد که این موضوع نیازمند اصلاح جدی در سازوکارهای نظارتی است.
نماینده مردم مشهد در مجلس با اشاره به اقدامات بانک مرکزی و دولت برای کنترل بازار ارز افزود: در قالب برنامه 17 بندی دولت، تصمیمات مهمی در حوزه ارز اتخاذ شده که اجرای کامل آن و مداخله موثر در بازار میتواند به کاهش تلاطمها و بازگشت ثبات به بازار ارز منجر شود.
وی تأکید کرد: در صورت انجام بهموقع و هماهنگ اقدامات پیشبینیشده از سوی بانک مرکزی و ارکان اقتصادی دولت تا پایان سال جاری، قیمت ارز و کالاهای اساسی تعدیل شده و بازار از وضعیت ناپایدار و افسارگسیخته فعلی فاصله خواهد گرفت.
اخلاقی امیری در پایان خاطرنشان کرد: در روزهای گذشته، دولت و بانک مرکزی به این جمعبندی رسیدند که باید مداخله مؤثر و هدفمند در بازار ارز انجام شود. رئیسکل بانک مرکزی نیز در جلسه نظارتی مجلس اعلام کرد که با استفاده از ابزارهای پیشبینیشده، مداخله مؤثر در بازار ارز در دستور کار قرار دارد و این روند با جدیت دنبال خواهد شد. با توجه به سابقه کنترل التهابات بازار در شرایط مشابه، اگر این وعدهها عملیاتی شود، میتوان به بازگشت ثبات و آرامش بازار ارز در آستانه ماه مبارک رمضان امیدوار بود.
منبع:تسنیم
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید